2

Cynnig Arbennig!

Cynnig arbennig i danysgrifio i gylchgrawn Tu Chwith!

£9 am flwyddyn

Gallwch danysgrifio ar y wefan wrth glicio ar  y ddolen ‘Tanysgrifio’ neu yrru siec i’r cyfeiriad canlynol:  Tu Chwith, Pen-y-Berth, Ffordd Gwenllian, Nefyn, Pwllheli, Gwynedd. LL53 6ND gan nodi eich enw a’ch cyfeiriad.

Am fwy o wybodaeth: tuchwith@googlemail.com

Rhannwch:
  • Facebook
  • Twitter
  • Tumblr
  • MySpace
  • del.icio.us
0

Riverside

Riverside
Stori fer gan Leusa Fflur Llewelyn

Cicio’n sodlau oeddwn i rywle yng nghyffiniau Riverside – yn teimlo piti dros fy hun, ‘swni’n bod yn onest. Ro’n i newydd symud o Lanuwchllyn i Gaerdydd, a’m cyd-letywyr wedi mynd i galifantio dros y penwythnos – a ‘ngadael i ymgyfarwyddo â’r ddinas fudr drwy fynd ar goll yn llwyr.

Chwilio am adre o’n i yn yr afon mae’n debyg, ond dydi’r Taf ddim yn cymharu â’r Ddyfrdwy. Mi arnofiodd colomen farw heibio ar wyneb llonydd y dwr – a pe bawn i’n fardd, mae’n siwr y byddwn i wedi cymryd hynny fel symbolaeth.

Wrth ymlwybro rhwng y coed a’r cachu ci, mi deimlais fy ffroenau yn llenwi ag arogl pupur du cryf. Cosodd y blew bach yn fy nhrwyn, anadlais yn ddwfn, a thisian yn aflafar nes bod ei adlais yn bownsio oddi ar Stadiwm y Mileniwm. Agorais fy llygaid a neidio mewn braw. O’m blaen, lle na fu corrach mewn het gogydd eiliad ynghynt – y safai corrach mewn het gogydd. Roedd ganddo un o’r potiau pupur enfawr rheiny – fel pot pupur cawr, a hwnnw bron yn dalach na’r gwr bychan hwn. Mae’n rhaid i mi gyfaddef fy mod wedi chwerthin yn uchel (o ran traw a swn) am ei ben. Peidiwch â fy nghamddeall – dydw i ddim fel rheol yn chwerthin ar gorachod, ond dyna ni.

“Pupur du?” holodd y corrach mewn llais anghyffredin o ddwfn, cyn troi a cherdded tuag at y tai gerllaw.

‘Dwi’n licio pupur du, ond ddim ar ei ben ei hun.

“Ydech chi’n coginio rhywbeth?” atebais yn obeithiol, wedi sylwi ‘mod i erbyn hyn yn llwglyd iawn, a heb fwyta tamaid ers fy nhost Marmite beunyddiol yn Llanuwchllyn ben bore, cyn symud i fyw. Ymlwybrais ar ôl y corrach, a thybiais i mi ei glywed yn mwmian rhywbeth am beidio ei alw yn ‘chi’.

Fe’i dilynais drwy ddrws coch – sy’n od gan mai dyna liw ein drws adref, ac er nad ydw i’n berson gor-deimladwy mi achosodd hynny ychydig o hiraeth. Ond lleddfwyd hynny’n ddigon buan gan i’m harchwaeth ddileu pob synnwyr arall wrth i arogl bwyd hyfryd lenwi fy ffroenau. Mewn stafell fechan dywyll, wedi ei goleuo gan oleuadau tylwyth teg, a chanhwyllau dychryn cacwn, yr oedd cynulliad o bobl o bob oed, maint, hîl a thras yn eistedd o amgylch gwledd. Nid te parti mohono – byddai hynny wedi bod yn rhy debyg i stori Alice in Wonderland. Ond yn hytrach, roedd yno lasagnes, sbageti bolognese, risottos, pysgod, pizzas, ac Orangina mewn poteli gwydr.

Eisteddais, a dilyn esiampl fy nghyfeillion newydd, a stwffio pob math o seigiau hyfryd i ‘ngheg, a drachtio o’r poteli Orangina fel petai ‘nhafod i wedi troi’n lwmp o halen. A chyn pen dim roeddwn i’n llawn, ac yn ymlacio fesul eiliad – cymaint felly nes i mi sylwi ar y tro cyntaf ar yr hen ddyn bach Asiaidd yn eistedd yn y gornel yn chwarae’r sitar. Roedd y nodau’n beryglus o hudolus, nes i mi ystyried a oedd yn ceisio bwrw rhywfath o swyn arnom gan ein bod oll bellach mor farwol o lonydd.

Ond swrth neu beidio, cychwynnodd yr ymddiddan – a phawb mewn tymer dda oherwydd y bwyd, a chwerthin yn adleisio drwy’r ty. Roedd pob unigolyn o amgylch y bwrdd yn aelodau newydd o’r gymdeithas. Ambell un o Ddwyrain Ewrop, un o Affrica, dau o Loegr, un o Abertawe.

Roedd gan Mulogo stori ddifyr am ei ymweliad â’r Sw yn Uganda pan oedd yn blentyn. Fe welodd o bengwin am y tro cyntaf, a heb feddwl dim, mi herwgipiodd y pengwin bach â’i guddio yn ei fag. Yn hwyrach yn y dydd, mi agorodd ei fag, ac roedd y pengwin wedi bwyta ei frechdanau!

Wrthi’n chwerthin yn meddwl am y pengwin llwglyd oeddwn i pan neidiodd y corrach mewn het gogydd o’r gegin a’i bot bupur yn ei ddwylaw uwch ei ben fel cleddyf.

“AHAAAAA” gwaeddodd yn fygythiol.

Yna’n ddirybudd, neidiodd yr hen wr yn y gornel i’r awyr – a chwifio’i sitar o amgylch ei ben fel lasw.

“AHAAAA!” gwaeddodd yntau’n gas.

Ac fel rhes o ddominos, fe neidiodd Agnieszka, Jakub, Kamil, Mulogo, Dave, Steve, a Bryn ar eu traed gan afael yn y peth agosaf atynt i’w ddefnyddio fel arf – fforc, baguette, potel Orangina wag. Roeddwn i wedi fy amgylchynu – a phawb yn chwifio eu harfau i’m cyfeiriad, ac yn gweiddi “AHAAAA!” fel môr ladron.

Roedd yr awyrgylch wedi newid, fel storm sydyn.

“Lladrad arfog yw hwn!” meddai’r corrach-gogydd. “Gwagia dy bocedi!”

Mi wagiais fy mhocedi yn drist, a’r unig bethau oedd gen i oedd £1.52 a hen restr siopa.

“Ai dyma oedd eich cynllun o’r cychwyn cyntaf?” gofynnais yn ddagreuol. Edrychais i fyw llygaid pob un o’m ffrindiau newydd, ond ildiodd neb. Roeddent wedi newid, a phob chwerthiniad a charedigrwydd wedi diflannu o’u hwynebau. Anodd credu fy mod wedi llyncu’r stori bengwin. Celwydd oedd y cyfan. Cerddais yn benisel tuag at y drws coch, a chredaf i mi glywed llais dwfn o’m hôl yn dweud wrthyf am beidio ei alw yn ‘chi’.

 

Rhannwch:
  • Facebook
  • Twitter
  • Tumblr
  • MySpace
  • del.icio.us
0

Dyfodol Tu Chwith

Rydym yn hynod siomedig i glywed nad yw’r Cyngor Llyfrau am gefnogi cylchgrawn Tu Chwith yn ariannol o hyn ymlaen. Dyma’r unig gyhoeddiad i bobl ifainc, gan bobl ifainc, a bydd yn ergyd fawr i’r rhai sydd am gyhoeddi am y tro cyntaf a meithrin hyder yn eu gwaith.  Mae’n ergyd i ni hefyd am i’r penderfyniad gael ei wneud cyn i ni, fel golygyddion newydd, gael cyfle i gyhoeddi ein cyfrol gyntaf.

Mae llawer iawn o bobl wedi gweithio’n wirfoddol, i gadw’r cylchgrawn yma ar ei draed gan fod cyfran helaeth y grant yn mynd tuag at gostau cynhyrchu.  Mae’n drueni bod y cylchgrawn, a gychwynnwyd o dan olygyddiaeth Dr Simon Brooks, ac a fu’n llwyfan i waith cymaint o lenorion ac academyddion blaenllaw dros y blynyddoedd, bellach yn wynebu dyfodol ansicr.  Mae gennym lawer i’w gynnig i’r cylchgrawn ac rydym yn awyddus iawn i fynd ag ef i gyfeiriad newydd trwy gyhoeddi erthyglau difyr a ffres, trafodaethau deallusol blaengar ynghyd â gwaith creadigol arbrofol gan awduron ifainc o Gymru a thu hwnt, ond diwedd y gân yw’r geiniog…

Rydym ar hyn o bryd yn ystyried dyfodol y cylchgrawn ac yn ymchwilio i ddulliau eraill o gyhoeddi a rhoi llwyfan i waith gan bobl ifainc.  Byddwn yn cyhoeddi’r rhifyn nesaf, Gwreiddiau, ym mis Mawrth 2012.

 

Y GOLYGYDDION

Elin Angharad Owen, Aberystwyth

Dr Rhiannon Marks, Caerdydd

Rhannwch:
  • Facebook
  • Twitter
  • Tumblr
  • MySpace
  • del.icio.us
0

Rhestr llawn o gynnwys rhifyn newydd Tu Chwith: Haf 2011

 

Dyma restr llawn o’r cynnwys yn gronolegol:

Golygyddol:  Osian Rhys Jones

Toriadau (cerdd) – Eurig Salisbury

Cysgodion (cerdd) – Casia Wiliam

Craduriaid y Cyrion (casgliad o lên meicro) – Gwilym Dwyfor

Lle bo iaith, bydd cymdeithas (cerdd)- Gruffudd Antur

Adain Avion – Marc Rees

Ei darganfod mewn odlau (celf) – Carwyn Evans

Capel Garmon – Eryl Prys Jones

Merch sy’n ysmygu… (cerdd) – Guto Dafydd

Llythyr o Ganada – Gareth Jones

J’accepte (cerdd) – Sion Pennar ac Elizabeth L’Eveillé

Riverside – Leusa Fflur Llewelyn

Golwg ar Gymdeithas – Dewi Huw Owen

‘Ymddiddan y Corff a’r Enaid Meddwl’ – Rhiannon Marks

Y Dafarn – Anni Llŷn

Cymdeithas Gynaliadwy – Gwenith Hughes

Gwydr, Golau, Gofod (Celf) – Rhian Haf

Defnyddio cerddoriaeth i ddod â chymunedau ynghyd (erthygl) – Esyllt Williams

Pornograffi – Cai Dyfan a Ciron Gruffydd

Gwylanod (cerdd) – Marged Parry

Arbrawf mewn cymdeithas – Dyfrig Lewis Smith

Cymdeithas – Menna Machreth

Rhannwch:
  • Facebook
  • Twitter
  • Tumblr
  • MySpace
  • del.icio.us
0

Gŵyl Gynganeddu Tŷ Newydd 2011

Cynganeddwyr Cymru yn heidio i Dŷ Newydd



Mae’n bleser gan Llenyddiaeth Cymru gyhoeddi bod Gŵyl Gynganeddu Tŷ Newydd yn ei hôl eto eleni.  Ar benwythnos olaf Tachwedd (26-27) 2011, bydd digwyddiadau dirifedi ar gyfer beirdd, pobl ifainc, dysgwyr, a phawb sy’n ymddiddori mewn barddoniaeth a chlec y gynghanedd.

Ymysg digwyddiadau’r penwythnos, bydd gweithdai cynganeddu amrywiol fore Sadwrn yn Nhŷ Newydd, yn cynnwys sesiwn blas ar y gynghanedd i ddysgwyr y Gymraeg, a gweithdy ar sut i drydar eich canu caeth ar Twitter.

Brynhawn Sadwrn 26 Tachwedd, yn Amgueddfa Lloyd George, bydd yr Athro Gwyn Thomas yn cyflwyno darlith ar fywyd a gwaith brenin y gynghanedd, Dafydd ap Gwilym. Yna bydd Myrddin ap Dafydd yn cynnal sesiwn holi gyda phrifardd Eisteddfod Wrecsam 2011, Rhys Iorwerth. Bydd hefyd darlith hynod o arbennig yn trafod baled fawreddog o Hwngari a ysgrifennwyd dwy ganrif yn ôl am feirdd Cymru’n cael eu herlyn gan Edward I. Twm Morys, László Irinyi (o’r Hwngari) a John Asquith fydd yn trafod y pwnc mewn tair iaith.

Un o uchafbwyntiau’r ŵyl heb os bydd yr ymryson yng Nghwesty’r Marine yng Nghricieth nos Sadwrn, gyda deuddeg o’n beirdd gorau yn mynd benben mewn brwydr am y ffon, a theitl Pencerdd Tŷ Newydd.

Dywedodd Lleucu Siencyn, Prif Weithredwr Llenyddiaeth Cymru: “Bydd pawb – boed yn gynganeddwyr neu’n ddilynwyr y grefft – yn sicr o fwynhau’r penwythnos hwn yn ysblander Tŷ Newydd. Mae yna gyffro yn y sin farddol yng Nghymru ar hyn o bryd, ac mae Gŵyl Gynganeddu Tŷ Newydd yn adlewyrchu’r bwrlwm hwn.”

Ewch i wefan Tŷ Newydd i weld yr amserlen lawn o sesiynau, darlithoedd, gweithdai ac adloniant gyda’r nos: www.tynewydd.org.  Am ragor o wybodaeth, cysylltwch â tynewydd@llenyddiaethcymru.org / 01766 522 811.

Mae tocynnau’r Ŵyl, gyda gostyngiad hael i fyfyrwyr, ar werth yn Nhŷ Newydd ac mae modd eu prynu o flaen llaw drwy ffonio 01766 522 811.  Ac eithrio’r ddarlith mewn tair iaith, cynhelir yr Ŵyl trwy gyfrwng y Gymraeg yn unig.

Cefnogir yr ŵyl gan Golwg 360 a Chyngor Gwynedd.

Am fwy o wybodaeth neu luniau cysylltwch â:

Llenyddiaeth Cymru,
Prif Weithredwr: Lleucu Siencyn,
Tŷ Newydd,
Llanystumdwy,
Cricieth,
LL52 0LW

01766 522 811/ tynewydd@llenyddiaethcymru.org

www.llenyddiaethcymru.org / www.tynewydd.org

@LlenCymru (twitter)

 

Rhannwch:
  • Facebook
  • Twitter
  • Tumblr
  • MySpace
  • del.icio.us
Pages ... 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11