Mae map unigryw wedi ymddangos yng Nghaerdydd yr wythnos hon mewn arddangosfa newydd gan project/ten. Gallwch ddarllen isod adolygiad Cynan Llwyd o’r arddangosfa ar gyfer gwefan tu chwith.

Aeth Debbie Smyth, artist tecstiliau, ati i fapio’r byd gan ddefnyddio nodwyddau ac edau. Yr effaith yw fod y nodwyddau yn diffinio siâp tirlun y byd, fel pe bai rhywun wedi eu gosod yno dros dro ond heb allu dod yn ôl i winio’r cyfan at ei gilydd. Mae’r map wedi ei osod mewn bwrdd coffi (isod) sy’n addas iawn o ddychmygu pobl yn cynllunio newid y byd o gwmpas y bwrdd.

Mae’r gwaith o lunio’r edau yn fanwl a chymhleth ac yn arbrofi â’r syniad o linellau – sut mae llinellau un deimensiwn (fel rhai wedi eu tynnu â phensil) yn ymddangos yn wahanol o’u dylunio â deunydd.

‘Mapio’r Byd’ yw thema’r rhifyn nesaf o gylchgrawn tu chwith a fydd yn cael ei gyhoeddi’n fuan ac felly diolch i project/ten am ddanfon y delweddau hyn atom ni (tanysgrifiwch yma er mwyn ei dderbyn drwy’r post).

Gellir gweld arddangosfa project/ten yn y Cardiff Arts Institute ar hyn o bryd (Mawrth 22-Ebrill 12). Mae’r lansiad yfory, Dydd Gwener Mawrth 26ain, am 7pm.  Isod mae adolygiad gan Cynan Llwyd o’r arddangosfa gyfan.

Adolygiad o arddangosfa project/ten @ Cardiff Arts Institute

gan Cynan Llwyd

Menter newydd gyffrous yw project/ten sydd wedi bodoli ar-lein ers rhai misoedd. Creu oriel gelf a chynllunio cyfoes yw bwriad y trefnwyr Catrin ac Andy Gardener, pâr priod ifanc, y ddau’n byw ac yn ymwneud â diwylliant unigryw a dyrchafol Caerdydd. Tan Ebrill 12fed mae’r Cardiff Arts Institute wedi rhoi gofod i’w  arddangosfa ‘pop-up’ sydd yn cynnwys gwaith deg artist – pob un â chysylltiadau Cymreig.

O, na! Artistiaid Cymreig?

Mynyddoedd? Llynoedd? Salem? Ffermydd? Graffiti Gwleidyddol?

Na. Dim o gwbl.

Mae’n amlwg fod Catrin ac Andy wedi cal llond bol ar orielau hen ffasiwn Caerdydd nad ydynt yn  llwyddo i adlewyrchu egni a bwrlwm ein prifddinas ifanc.

Artistiaid ifanc sydd yn anelu at ddenu cynulleidfa ifanc y cawn yma. Er bod sawl galeri yng Nghaerdydd, nid oes un yn rhoi’r fath lwyfan i gelf gyfoes, ond dyma amcan project/ten, ac mae hyn i’w groesawu.

Gwelwn arddangosfa sydd yn dangos doniau a thalentau amlwg. Mae’r gweithiau yn drawiadol, yn hardd, yn hyll, yn llawn egni ac yn wych. Ceir arlwy eang; o bortread Huw Aaron o’r dramodydd Samuel Beckett i bedwarawd coch Jon Oakes sy’n hoelio eich sylw’n syth ar waelod y grisiau ac yn gosod safon uchel go gyfer gweddill yr arddangosfa.

Does dim rhaid poeni am undonedd chwaith. Mae pob artist wedi cael rhwydd hynt i amlygu eu doniau unigol, o waith olew ar ganfas i frodwaith.

Cyn gorffen, rhaid dweud gair am y lleoliad mae’r arddangosfa wedi ei ddewis, sef y ‘sefydliad’ newydd yng nghysgod Amgueddfa Genedlaethol Cymru a Phrifysgol Caerdydd.

Yn ôl maniffesto’r Cardiff Arts Institute, mae’r lleoliad yn gantîn, yn glwb cymdeithasol ac yn ystafell gerddoriaeth. Mae’n le, yn ôl pob sôn, i archwilio gweledigaethau creadigol ac i wthio ffiniau beth y mae’n ei olygu i fyw, gweithio a chwarae yng Nghaerdydd – neu rhywbeth fel yna. Mae eu gwefan yn ein gwahodd ni, y werin, i gymryd rhan yn yr antur fawr â cherddorion, beirdd, artistiaid, meddylwyr (dydw i heb gweld Dr Simon Brooks yno eto), digrifwyr, DJs a phob math o berfformwyr.

Ond mae yna broblem. Mae’r holl beth yn drewi o rodresgarwch!

Mae gan y perchnogion lygaid da, does dim dwy waith am hynny. Mae’r addurn, y celfi ail-law a’r wal lego (ie, wal lego!) yn edrych yn anhygoel ac mae naws hamddenol braf i’r lle. Does dim rhaid poeni am dywallt eich diod dros chav ac wynebu’r goblygiadau, oherwydd, fel mae’r gwefan yn ei ddweud, mae’n hafan i bobl sy’n ‘rhannu’r un meddwl’, ac yn ysbryd y lle, gwahaddwn y chav i fynegi’n greadigol ei ankst drwy greu celf o’r hylif ar y llawr.

Ond wrth gwrs, mae yna broblem arall. Maent yn galw ei hunain yn sefydliad. Dyma beth yw honiad dewr!

Er mwyn cyfiawnhau’r enw hwn rhaid iddynt ymroi eu holl egni i hyrwyddo artistiaid o’r radd flaenaf, ond yn sicr mae’r arddangosfa hwn yn gam i gyfiawnhau’r enw.

Blaengar yw’r ansoddair gorau i ddisgrifio project/ten, y ddau arweinydd, a’r deg artist. Mae’n chwa o awyr iach ac wedi peri i mi fod yn gyffrous am gelf da unwaith yn rhagor.

Llongyfarchiadau Mr a Mrs Gardner, a llongyfarchiadau chi artistiaid.

Mae Cynan Llwyd yn fyfyriwr ym Mhrifysgol Caerdydd yn astudio’r Gymraeg. Mae ei ddiddordebau yn cynnwys cerddoriaeth, llên a chelf.

Os hoffech chi roi adolygiad/ysgrif/ gwaith creadigol ar wefan tu chwith e-bostiwch Menna: tuchwith@googlemail.com

Cofiwch am ein cynnig arbennig tan Fawrth 28ain i danysgrifio i gylchgrawn tu chwith a derbyn y rhifyn nesaf – ‘Mapio’r Byd’ – drwy’r post…